copilotclaudeavgdpiaeu-data-boundary

Claude in Copilot: wat de EU-datagrens voor je DPIA betekent

17 november 20269 min lezenPixel Management

Dit artikel is ook beschikbaar in het Engels

Microsoft kondigde op 5 november 2026 aan dat de Claude-modellen van Anthropic in Copilot voor klanten in de EU en EFTA "by the end of 2026" binnen de EU Data Boundary gaan rekenen. Tot dat moment gebeurt die verwerking buiten Europa.

Claude in Copilot is vandaag een verwerking door een Microsoft-subverwerker buiten de EU Data Boundary, en wordt eind 2026 volgens Microsoft een verwerking binnen die grens, onder dezelfde voorwaarden. Voor je DPIA verandert daardoor één regel fundamenteel: de verwerkingslocatie. De rol van Anthropic en het contract blijven gelijk. Wat niet gelijk blijft voor elke tenant, is de standaardinstelling, en daar zit het risico.

Wat Microsoft op 5 november 2026 aankondigde

Charles Lamanna, bij Microsoft verantwoordelijk voor Copilot, schreef in de aankondiging op de Copilot-blog dat organisaties in de EU en EFTA Claude-modellen gaan gebruiken "with processing within the EU Data Boundary, where their data is already stored". Drie zinnen uit die tekst doen ertoe voor een beheerder:

  • "The setting is disabled by default in the EU and EFTA."
  • "Organizations already using Claude models in Copilot won't need to take any action."
  • De EU Data Boundary-toezeggingen "are included in our contractual terms, with no opt-in or additional purchase needed".

Een harde datum staat er niet in. Microsoft schrijft "Once available" en belooft meer details naarmate de beschikbaarheid nadert. Een blogbericht is bovendien geen contractwijziging. De EU Data Boundary-diensten staan volgens Microsofts eigen uitleg over de EU Data Boundary in de Product Terms, en daar telt de tekst die geldt op het moment van verwerken.

Waar staat Anthropic vandaag in de keten?

Anthropic is voor Claude in Microsoft 365 een Microsoft-subverwerker. De Learn-pagina Claude models from Anthropic in Microsoft Online Services, bijgewerkt op 4 november 2026, zegt dat de Microsoft Product Terms en de Data Protection Addendum (DPA) gelden voor Claude-gebruik via Microsofts zakelijke onlinediensten. Enterprise Data Protection is ook van toepassing.

Dezelfde pagina zegt het ook zonder omweg: Claude-modellen in Microsoft Copilot, Researcher, Copilot Studio, Power Platform en Copilot in de Microsoft 365-apps "are currently excluded from the EU Data Boundary, and when applicable, in-country processing commitments". De privacypagina van Copilot herhaalt dat in een losse notitie. Opslag van je Copilot-gesprekken blijft in de EU; het rekenwerk van het model niet.

Voor een verwerkingsverantwoordelijke is dat een doorgifte buiten de EER. Artikel 44 van de AVG staat zo'n doorgifte alleen toe als verantwoordelijke en verwerker aan de voorwaarden van hoofdstuk V voldoen. Welk doorgiftemechanisme Microsoft voor deze subverwerking hanteert, lees je in je eigen DPA, niet in een blog. Wat EU-dataresidentie bij een Amerikaanse aanbieder juridisch wel en niet regelt, staat in EU-dataresidentie bij Amerikaanse AI.

De uitzondering: modellen met dataretentie

Niet elk Claude-model in Copilot valt onder Microsofts contract. Modellen die Microsoft labelt als "Anthropic models with Data Retention", zoals Claude Fable 5, lopen via een aparte schakelaar. Daar is Anthropic volgens dezelfde Learn-pagina een "independent processor", gelden Anthropics eigen Commercial Terms en Data Protection Addendum, en bewaart Anthropic de meeste invoer en uitvoer tot 30 dagen. Markeren de trust-and-safetyclassifiers van Anthropic iets, dan kan de inhoud tot twee jaar blijven staan en de classificatiescores tot zeven jaar. De aankondiging van 5 november noemt deze modellen niet.

Claude in Copilot voor en na de wijziging

De tabel zet de stand van 12 november 2026 naast wat Microsoft voor eind 2026 heeft aangekondigd.

OnderdeelNu (12 november 2026)Na de aangekondigde wijziging
Verwerkingslocatie modelBuiten de EU Data BoundaryBinnen de EU Data Boundary
Rol van AnthropicMicrosoft-subverwerkerMicrosoft-subverwerker
VoorwaardenMicrosoft Product Terms en DPAOngewijzigd, EUDB-toezegging contractueel
Standaard in EU en EFTANo users, maar zie de uitzondering hieronder"Disabled by default"
Actie bij bestaand gebruikOpnieuw aanzetten als je eerder via Anthropics eigen voorwaarden had gekozenGeen actie nodig
Modellen met dataretentieAnthropic als zelfstandige verwerker, eigen voorwaarden, 30 dagen bewarenNiet genoemd in de aankondiging
In-country processingUitgeslotenNiet genoemd

Staat Claude bij jouw tenant echt uit?

Claude in Copilot staat in de EU niet bij elke tenant uit. Op de Learn-pagina Enable Claude models only for Copilot experiences in Microsoft 365 apps, bijgewerkt op 9 november 2026, staat dat de optie All users for Microsoft 365 apps only standaard aan staat voor tenants in de EU, EFTA en het VK die na 25 maart 2026 zijn aangemaakt. Claude draait dan in Copilot in Word, Excel en PowerPoint, en volgens diezelfde pagina "data processing for these models occurs outside of the EU Data Boundary".

Daar zit de valkuil. "Standaard uit in de EU" klopt voor de algemene instelling, die op No users staat. Het klopt niet voor elke tenant van na 25 maart. Heb je je tenant dit jaar opgezet, of een nieuwe tenant voor een dochteronderneming, dan kunnen je medewerkers vandaag al documenten laten verwerken door Claude buiten de EU, zonder dat iemand daar bewust voor koos. Voor oudere tenants raadt Microsoft aan de instelling zelf te controleren.

De instelling vind je in het Microsoft 365-beheercentrum onder Copilot, Settings, View all, AI providers operating as Microsoft subprocessors. Daar kies je onder Available subprocessors for your organization voor Anthropic, en onder de vraag wie toegang krijgt tussen alle gebruikers, alleen de Microsoft 365-apps, of specifieke gebruikers en groepen. Je hebt de rol AI Administrator of Global Administrator nodig. De oude naam van de app-optie was tot half september 2026 "Allow Anthropic models in Copilot experiences within Microsoft 365 apps", handig als je een oud configuratiedocument naast het scherm legt.

Wat verandert er in je DPIA en verwerkersovereenkomst?

Je verwerkersovereenkomst met Microsoft verandert niet. Anthropic stond al als subverwerker onder de DPA, en artikel 28 lid 2 AVG verplicht de verwerker je in te lichten over het toevoegen of vervangen van andere verwerkers, zodat je bezwaar kunt maken. Dat moment is voor Anthropic dus al geweest. Microsoft verwijst voor de lijst van subverwerkers naar de Service Trust Portal; leg vast welke versie je hebt beoordeeld.

Je DPIA verandert wel. Voor een organisatie van 50 tot 500 medewerkers gaat het om vier passages.

  1. Beschrijving van de verwerking. Noteer welke Copilot-onderdelen Claude gebruiken: Copilot Chat, Researcher, de Office-apps, Copilot Studio. Elk onderdeel kan een andere instelling hebben.
  2. Locatie en doorgifte. Tot de wijziging live is: verwerking buiten de EU Data Boundary, met het doorgiftemechanisme uit je DPA. Daarna: binnen de grens. Schrijf er een controledatum bij, bijvoorbeeld de eerste werkdag van januari 2027, en het criterium: de zin "currently excluded from the EU Data Boundary" is van de Learn-pagina verdwenen.
  3. Modellen met dataretentie. Leg vast dat die uit staan, of beoordeel ze als aparte verwerking met Anthropic als zelfstandige verwerker en een bewaartermijn van 30 dagen tot twee jaar.
  4. Toegang. Noteer welke beveiligingsgroep Claude mag gebruiken en waarom. Microsoft ondersteunt tot 999 toewijzingen per AI-aanbieder, en toegang geldt per aanbieder, niet per model.

Begin je de DPIA voor Copilot vanaf nul, volg dan de stappen in DPIA voor AI-projecten. Gaat het om het contract zelf, dan horen de afspraken over subverwerkers bij de contractafspraken voor AI-software.

Tijdwinst

Bespaar 4 uur per week op DPIA-passages en tenantinstellingen voor AI-subverwerkers op elkaar afstemmen

Zo zet je het nu in het beheercentrum

Wacht niet op eind 2026 om de instelling bewust te kiezen. Dit is wat we bij een klant van deze omvang nu zouden instellen.

  1. Open AI providers operating as Microsoft subprocessors en noteer de huidige stand. Staat All users for Microsoft 365 apps only aan zonder besluit, zet het terug of leg het besluit alsnog vast.
  2. Beperk Anthropic tot een beveiligingsgroep. Een pilotgroep van een afdeling zonder gevoelige dossiers is genoeg om te leren wat Claude toevoegt.
  3. Laat Anthropic models with Data Retention uit. Die schakelaar staat overal standaard uit, en dat moet zo blijven totdat je de voorwaarden van Anthropic hebt beoordeeld.
  4. Controleer Copilot Studio en Power Platform apart. Na het aanzetten in het Microsoft 365-beheercentrum komen er volgens Microsoft extra schakelaars in het Power Platform-beheercentrum.
  5. Had je Claude eerder aan onder Anthropics eigen voorwaarden, zet het dan opnieuw aan via de subverwerkerroute. Microsoft schrijft dat die organisaties opnieuw moeten kiezen.

Wie Claude bewust aan heeft op de subverwerkerroute, hoeft bij de wijziging volgens Microsoft niets te doen. De verwerking verhuist vanzelf.

Wanneer houd je Claude in Copilot uit?

Houd Claude in Copilot uit voor groepen die met bijzondere persoonsgegevens werken zolang de verwerking buiten de EU Data Boundary plaatsvindt. Denk aan HR met verzuimdossiers, een zorgafdeling of een team dat strafrechtelijke gegevens verwerkt. Artikel 9 AVG stelt daar al strengere eisen aan, en een extra doorgifte maakt de afweging in je DPIA zwaarder, terwijl die groepen Copilot met de andere modellen kunnen blijven gebruiken.

Werk je met een beroepsgeheim, zoals advocaten, notarissen, accountants of artsen, dan is de locatie maar één vraag. De beroepsregels vragen ook wie de gegevens kan inzien en hoelang ze bewaard blijven, en de modellen met dataretentie bewaren tot 30 dagen bij Anthropic. Wat de beroepsorganisaties daarover zeggen, staat in AI en beroepsgeheim.

Er is ook een zakelijke reden om te wachten. Claude in Copilot levert pas iets op als het een taak beter doet dan het standaardmodel, en dat weet je pas na een test met echte documenten van één afdeling. Wat een copilot per afdeling oplevert, staat in AI copilots zakelijk inzetten. Is je gevoeligste kennis de kern van je bedrijf, dan is een eigen AI-omgeving voor dat deel verdedigbaarder dan welke datagrens ook. De bredere regels voor AI-gebruik in Nederland staan in ons overzicht van AI-wetgeving in Nederland en de EU.

Dienst

Meer weten over AI advies?

Bekijk dienst →

Benieuwd hoeveel tijd jij kunt besparen?

Vraag een gratis efficiëntie-audit aan. Wij analyseren je processen en laten zien waar de winst zit, vrijblijvend.