Op 1 december 2026 krijgt een applicatie die gemini-2.5-pro aanroept een ander model terug, zonder dat iemand de code heeft aangeraakt. Dezelfde dag verdubbelt de prijs van Gemini 4 Argon.
Uitfasering van AI-modellen is het vaste einde van een modelversie: de aanbieder noemt een datum, en daarna faalt je aanroep of gaat hij naar een ander model. Elke aanbieder houdt zijn eigen lijst bij, en wie via Azure of Bedrock werkt heeft er al twee. Deze kalender zet de data van zeven aanbieders op één plek.
AI-modellen uitfasering: de kalender tot juli 2027
Deze kalender van AI-modellen en prijswijzigingen is op 6 november 2026 gecontroleerd op de pagina's van OpenAI, Anthropic, Google, Microsoft, Amazon, Mistral en Moonshot. Alles vóór 20 november is weggelaten, net als de meeste beeld-, preview- en cybervarianten. Op 12 november aangevuld met de prijswijziging van Gemini 4 Carbon en de nieuwe einddatum van gpt-image-2.
Twee kanttekeningen. Google noemt zijn data "earliest possible dates", dus de vroegst mogelijke datum. En de Azure-lijst draagt de datum 21 september 2026. Bevestig die data in je eigen portal.
| Datum | Platform | Wat stopt of verandert | Vervanger of gevolg |
|---|---|---|---|
| 24 nov 2026 | Azure Foundry | claude-opus-4-5 | Geen vervanger genoemd |
| 30 nov 2026 | Claude API | claude-sonnet-4-5-20250929 | claude-sonnet-5-5 |
| 30 nov 2026 | Claude API | Fast mode op Opus 4.8 | Foutmelding, fast mode vraagt Opus 5.5 |
| 30 nov 2026 | OpenAI | Evals, reusable prompts, Agent Builder | Promptfoo, eigen code, Agents SDK |
| 1 dec 2026 | Gemini API | gemini-4-argon, prijs verdubbelt | $2 / $10 wordt $4 / $20 |
| 1 dec 2026 | Gemini API | gemini-4-carbon, introductietarief stopt | $2 / $10 wordt $4 / $20 |
| 1 dec 2026 | Gemini API | gemini-2.5-pro | Gaat automatisch naar gemini-3.8-flash |
| 1 dec 2026 | Gemini API | gemini-2.5-flash | Gaat automatisch naar gemini-3.5-flash-lite |
| 1 dec 2026 | OpenAI | gpt-image-1-mini, gpt-image-1.5 | gpt-image-2.6-sunburst of -flare |
| 3 dec 2026 | Gemini API | gemini-omni-1.1-flash | Gaat automatisch naar gemini-omni-1.2-flash |
| 11 dec 2026 | OpenAI | gpt-5, gpt-5-mini, gpt-5-nano, gpt-5-pro, o3, o3-pro | gpt-5.6-sol, -terra of -luna |
| 15 dec 2026 | Azure | whisper, tts, tts-hd | Geen vervanger genoemd |
| Eind dec 2026 | Moonshot | Kimi K2-serie | Sinds 31 okt niet meer voor nieuwe gebruikers |
| 1 jan 2027 | Gemini API | 3.8 Flash en 3.6 Flash, prijs verdubbelt | $0,75 / $3,75 wordt $1,50 / $7,50 |
| 6 jan 2027 | OpenAI | tts-1, tts-1-hd, gpt-4o-mini-tts, nieuwe self-serve fine-tuning | gpt-realtime-2.1-mini |
| 8 jan 2027 | Bedrock | Claude Opus 4.1 stopt, Sonnet 4.5 gaat naar extended access | Hogere prijs verwacht voor Sonnet 4.5 |
| 14 jan 2027 | OpenAI | Snapshots van gpt-4o, gpt-4o-mini, gpt-4.1, gpt-4.1-mini | gpt-6-luna, fine-tunes stoppen mee |
| 14 jan 2027 | Azure | gpt-4o versie 2024-05-13 | gpt-5.1 |
| 20 jan 2027 | OpenAI | Oudere realtime- en audiomodellen | gpt-realtime-2.1, gpt-audio-1.5 |
| 10 feb 2027 | OpenAI | gpt-image-2, gpt-image-2-2026-04-21 | gpt-image-2.6-sunburst of -flare |
| 26 feb 2027 | OpenAI | whisper-1, gpt-4o-transcribe-familie | gpt-transcribe, gpt-live-transcribe |
| 1 apr 2027 | OpenAI | gpt-5.1, gpt-5.3-codex, gpt-5.4-nano | gpt-6-sol of gpt-6-luna |
| 8 apr 2027 | Bedrock | Claude Sonnet 4.5 | Geen automatische migratie |
| 14 apr 2027 | Azure | gpt-4o 2024-08-06 en 2024-11-20, gpt-4o-mini, gpt-4.1-familie | gpt-5.1 voor gpt-4o |
| 30 apr 2027 | Mistral | Large 3, Medium 3.5, Voxtral TTS, Voxtral Mini Transcribe 2 | Large 4, Voxtral TTS 3, Transcribe 3 |
| 13 jul 2027 | Azure | gpt-5.1 | Nog geen vervanger genoemd |
Dezelfde modelnaam, een andere einddatum per platform
Een AI-model heeft bij de maker en op een cloudplatform twee verschillende einddata, en de dichtstbijzijnde is niet altijd die van de maker. Amazon schrijft het zelf: voor Bedrock gelden alleen de data op de Bedrock-pagina, ook als de modelmaker iets anders publiceert. Anthropic zegt hetzelfde over Bedrock en over de door Google beheerde variant op Google Cloud.
| Model | Bij de maker | Op het cloudplatform | Verschil |
|---|---|---|---|
| GPT-4o (2024-08-06, 2024-11-20) | OpenAI: 14 jan 2027 | Azure: 14 apr 2027 | Azure 90 dagen later |
| GPT-5 (2025-08-07) | OpenAI: 11 dec 2026 | Azure: 9 feb 2027 | Azure 60 dagen later |
| o3 | OpenAI: 11 dec 2026 | Azure: 19 nov 2026 (voorbij) | Azure 22 dagen eerder |
| Whisper | OpenAI: 26 feb 2027 | Azure: 15 dec 2026 | Azure 73 dagen eerder |
| Claude Sonnet 4.5 | Anthropic: 30 nov 2026 | Bedrock: 8 apr 2027 | Bedrock 129 dagen later, hogere prijs verwacht |
| Gemini 2.5 Pro | Gemini API: route op 1 dec 2026 | Google Cloud: 20 okt 2026 (voorbij) | Andere regels, zelfde maker |
GPT-4o is het bekendste geval. Wie rechtstreeks bij OpenAI draait, verliest de snapshots 2024-08-06 en 2024-11-20 op 14 januari 2027, terwijl dezelfde versies op Azure doorlopen tot 14 april. Let wel op de versie: gpt-4o 2024-05-13 stopt ook op Azure al op 14 januari.
De echte val zit in de vervanger. Microsoft noemt gpt-5.1 als opvolger van GPT-4o, maar zet gpt-5.1 zelf op 13 juli 2027 uit, 90 dagen na de einddatum van GPT-4o. OpenAI wijst voor dezelfde modellen gpt-6-luna aan. Volgens het lifecyclebeleid van Microsoft wordt de officiële vervanger pas 90 tot 120 dagen voor de einddatum gekozen, voor 14 april dus tussen half december en half januari. De genoemde opvolger kan dus nog veranderen. Wacht daar niet op en kies zelf een model met een langere looptijd.
Claude Sonnet 4.5 blijft op Bedrock langer beschikbaar. Die tijd heeft een prijs. Vanaf 8 januari 2027 valt het model in public extended access, een fase waarin je volgens Amazon hogere prijzen moet verwachten, vastgesteld door de modelmaker. Bovendien kunnen bestaande klanten in de Legacy-fase, waar Sonnet 4.5 sinds 8 oktober zit, de toegang verliezen na 15 dagen zonder gebruik. Een kwartaalrapportage die eens per drie maanden draait, loopt daar precies tegenaan.
Bij Google verschilt het binnen één bedrijf. De Gemini API routeert gemini-2.5-pro op 1 december door. De modelpagina van Google Cloud, waar Vertex AI inmiddels Gemini Enterprise Agent Platform heet, noemt voor hetzelfde model 20 oktober 2026 als retirement date en zegt niets over doorverwijzen. Draai je Gemini via Google Cloud, kijk dan in je eigen project wat er met die aanroepen gebeurt.
Wat breekt er als een AI-model stopt?
Een uitgefaseerd AI-model breekt op vier manieren, en alleen de eerste is meteen zichtbaar.
De aanroep faalt
Dit is de nette variant. Bij Anthropic falen aanvragen aan een uitgefaseerd model, Azure geeft 410 Gone terug, bij OpenAI is het model niet meer bereikbaar, en op Bedrock gebeurt migratie evenmin automatisch, zodat je proces stilstaat tot iemand de modelnaam wijzigt. Je monitoring ziet het tenminste direct.
Een ander model antwoordt
Google stuurt alle aanvragen aan gemini-2.5-pro vanaf 1 december naar gemini-3.8-flash, tegen het tarief van dat model. Azure doet iets vergelijkbaars: Global Standard- en Data Zone Standard-deployments van gpt-4o 2024-05-13 gaan op de einddatum automatisch naar gpt-5.1. Provisioned-deployments niet. Die verhuis je zelf. Op Standard-deployments stuur je dit met versionUpgradeOption, en met NoAutoUpgrade stopt de deployment op de einddatum.
Geen code wijzigen betekent niet dat alles blijft werken. Google noemt in de changelog van 2 november zelf brekende wijzigingen: validatie van function calling en thought_signature, thinking_level in plaats van thinking_budget, en verwijderde sampling-parameters en vooraf ingevulde modelbeurten. De migratiegids zegt dat je temperature, top_p en top_k moet verwijderen, maar niet wat er gebeurt als je ze blijft meesturen. Test dat zelf. Een AI-agent die tools aanroept is hier het kwetsbaarst, omdat juist function calling op de lijst staat.
Een parameter verdwijnt
Anthropic haalde in API-versie 2026-10-21 de parameters temperature, top_p en top_k weg. Ze geven nu een 400-fout, en de nieuwe SDK's, zoals Python 2.0.0 en TypeScript 1.0.0, sturen die versie standaard mee. Ook op oudere API-versies geeft een afwijkende waarde die fout op Claude 4.7 en nieuwer.
Wie Sonnet 4.5 op 30 november vervangt door claude-sonnet-5-5 en temperature: 0.2 laat staan, ruilt een uitgefaseerd model dus in voor een foutmelding. Anthropic en Google halen dezelfde knop weg. Consistentie bewaak je voortaan met je prompt en je testset.
Het gereedschap eromheen stopt
OpenAI sluit op 30 november drie producten die geen model zijn. Evals staat sinds 31 oktober op alleen-lezen, reusable prompts (v1/prompts) moeten terug naar je eigen code, en Agent Builder gaat dicht. Wie zijn testset in Evals heeft staan, verliest die in dezelfde weken dat hij hem nodig heeft om de opvolger van GPT-5 te beoordelen, want gpt-5 zelf stopt op 11 december. OpenAI wijst naar Promptfoo.
Fine-tunes zijn de stille variant hiervan. Bij OpenAI volgen ze het schema van hun basismodel, dus een fine-tune op gpt-4o-2024-08-06 stopt op 14 januari 2027. Vanaf 6 januari kunnen bestaande klanten bovendien geen nieuwe self-serve fine-tuning-jobs meer starten, dus die fine-tune doe je niet in de laatste week even opnieuw. Op Azure blijft zo'n deployment draaien tot 1 oktober 2027.
Hoe je een versie vastzet, een testset draait en een terugvalpad openhoudt, staat in AI-agents in productie. Wat een testset waard is, lees je in AI-benchmarks beoordelen.
Wat kost de prijswijziging van 1 december?
De prijs van Gemini 4 Argon gaat volgens de prijspagina van de Gemini API op 1 december van $2 / $10 naar $4 / $20 per miljoen tokens. Voor Gemini 4 Carbon, sinds 10 november voor alle betalende bedrijven beschikbaar, stopt dezelfde dag het introductietarief, met dezelfde verdubbeling. Op 1 januari 2027 gaan Gemini 3.8 Flash en 3.6 Flash van $0,75 / $3,75 naar $1,50 / $7,50. Wie vanaf Gemini 2.5 Pro wordt doorgestuurd, krijgt dus twee tariefwijzigingen in 31 dagen.
Een rekenvoorbeeld, indicatief. Aannames: 500 miljoen inputtokens en 100 miljoen outputtokens per maand, standaardtarief, geen caching, prompts onder de 200.000 tokens, en hetzelfde tokenverbruik op elk model.
| Bedrag per maand | November 2026 | December 2026 | Januari 2027 |
|---|---|---|---|
| Gemini 4 Argon | $2.000 | $4.000 | $4.000 |
| Gemini 3.8 Flash | $750 | $750 | $1.500 |
| Gemini 2.5 Pro, doorgestuurd naar 3.8 Flash | $1.625 | $750 | $1.500 |
De rekensom voor Argon in december: 500 × $4 + 100 × $20 = $4.000. Dat is $2.000 per maand meer, of $24.000 op jaarbasis, bij gelijk verbruik.
De doorverwijzing van 2.5 Pro oogt als een meevaller, maar dat hangt af van je verhouding tussen input en output. Vanaf januari betaal je op 3.8 Flash $0,25 meer per miljoen inputtokens dan op 2.5 Pro en $2,50 minder per miljoen outputtokens. Het omslagpunt ligt dus bij tien keer zoveel input als output, en daarboven is 3.8 Flash duurder dan het model dat je had. Een kennisbanktoepassing die veel documenttekst in de prompt zet en korte antwoorden geeft, zit daar al snel boven. In het voorbeeld is de verhouding vijf op één.
Gemini 2.5 Flash en 3.5 Flash-Lite kosten voor tekst allebei $0,30 / $2,50. Je rekening blijft gelijk. Je model niet.
De zwakste aanname in de tabel is het gelijke tokenverbruik. Output is bij Google inclusief denktokens, en die verschillen per model. Meet daarom op eigen verkeer, zoals beschreven in AI-modellen vergelijken op kosten per taak. Facturen van deze aanbieders staan bovendien in dollars, dus een wisselkoersverschil komt er nog bij.
Hoeveel waarschuwing geven de aanbieders?
De aankondigingstermijn van AI-aanbieders loopt uiteen van zes maanden tot geen enkele toezegging. Wacht dus niet op een mail.
| Aanbieder | Minimale aankondiging | Op de einddatum | Hoe je het controleert |
|---|---|---|---|
| OpenAI | 6 maanden, gespecialiseerde varianten 3 maanden, preview soms 2 weken | Niet meer bereikbaar | Shutdown-datum in het List models-endpoint |
| Anthropic | 60 dagen | Aanvragen falen | Usage-export per API-sleutel en model |
| Gemini API | Geen termijn genoemd | Uit, of doorverwijzing | Deprecations-pagina en changelog |
| Azure Foundry | 60 dagen, preview 30 dagen | 410 Gone, of automatische upgrade | Models API, veld deprecation.inference |
| Bedrock | 6 maanden Legacy voor modellen van vóór 7 september 2026 | Aanvragen falen | Veld modelLifecycle in de API |
Google zette de doorverwijzing van 2.5 Pro op 2 november in de changelog, 29 dagen voor de ingangsdatum, en een vaste termijn zoals bij OpenAI of Microsoft staat nergens op de pagina. Op Azure bestaat uitstel niet: "Retirement dates aren't extendable." Let ook op de woorden in de Azure Models API, want die wijken af van de documentatie: Deprecating betekent daar dat het model nog draait, Deprecated dat het al weg is.
"Not sooner than" op de Anthropic-pagina is een ondergrens, geen einddatum. claude-opus-4-5-20251101 staat daar op 6 november met 24 november 2026 als ondergrens, maar nog als Active en zonder uitfaseringsbericht. Microsoft noemt voor dezelfde versie op Foundry wel 24 november als retirement date. Gebruik je Claude via Foundry, ga dan uit van de strengste van de twee.
Koop je AI in via een softwarepakket, dan raken deze data je via je leverancier. Vraag welk model eronder draait, wie de migratie test en wie de hogere tokenprijs betaalt. Die afspraken horen in het contract, zie AI-software inkopen.
Welke einddatum kun je negeren?
Niet elke regel in deze kalender vraagt werk, en een overhaaste migratie is zelf ook een risico.
Abonnementen. Deze data gaan over API's en cloudplatformen. Gebruik je alleen ChatGPT of Microsoft 365 Copilot als product, dan kiest de leverancier het model en valt er niets te migreren. Je merkt hooguit dat het gedrag verandert.
GPT-4o op Azure. Tot 14 april is er geen haast, mits je de versie hebt gecontroleerd. Verhuis in één keer. Sla gpt-5.1 over.
Zelf gehoste open gewichten. Op je eigen server verandert er niets zonder jouw toedoen. Mistral faseert op 30 april 2027 zijn API-modellen uit, en dat zegt niets over gewichten die je zelf draait. Eén einddatum is geen reden om een eigen omgeving op te zetten: overstappen op de opvolger is bijna altijd minder werk dan de hele afweging uit lokale AI of cloud-AI.
De terugkerende taak is klein: één eigenaar die deze lijsten maandelijks naloopt voor de modellen die je in productie hebt. Wie vaker van model wil kunnen wisselen, houdt de modelkeuze op één plek in de code, de aanpak uit vendor lock-in voorkomen.