Op 2 juni 2026 maakten Worldline, ING en Mastercard bekend dat een AI-agent namens een klant van ING kaartjes had gekocht voor het Koninklijk Concertgebouworkest, bij een Nederlandse verkoper, en had afgerekend. Volgens Worldline was het de eerste volledig live agentische betaling in Europa.
Agentic commerce is het kopen en verkopen waarbij een AI-agent namens de koper producten zoekt, vergelijkt, bestelt en met toestemming betaalt. Voor een groothandel of fabrikant betekent dat een nieuwe soort klant in je webshop of bestelportaal: software die je productdata leest, je prijzen opvraagt en een order plaatst, zonder dat er een mens door je schermen klikt.
De eerste transacties zijn consumentenaankopen met een creditcard. Voor een Nederlandse B2B-leverancier, waar klanten op rekening kopen tegen eigen prijsafspraken, ligt het anders. Dat maakt de vraag wat je nu moet bouwen interessanter, niet minder relevant.
Wat gebeurt er al met agentic commerce in Europa?
Agentic commerce draait in Europa sinds de zomer van 2026 in productie, maar alleen via de kaartnetwerken. Bij de transactie van Worldline, ING en Mastercard keurde de klant de aankoop expliciet goed voordat de agent betaalde, en droeg de betaling een kenmerk waaraan de bank zag dat een agent hem had gestart. Mastercard meldt dat alle Europese uitgevers van Mastercard technisch klaar zijn voor Agent Pay. Visa volgde op 2 juli 2026 met live agentische transacties bij ruim dertig Europese banken, waaronder ING.
Wat deze voorbeelden gemeen hebben: een consument, een creditcard, een vaste prijs en een eenmalige aankoop. Dat is het makkelijkste geval. Een inkoper die namens een installatiebedrijf 40 artikelen bestelt tegen een staffelprijs, op rekening met 30 dagen betaaltermijn, is een ander verhaal.
Welke protocollen bepalen hoe een AI-agent bij je bestelt?
Er is niet één standaard. Vijf initiatieven doen ertoe, en ze vullen elkaar deels aan:
| Protocol | Van | Wat het regelt | Betalen | Status voor Nederland |
|---|---|---|---|---|
| Agentic Commerce Protocol (ACP) | OpenAI, Stripe | catalogus, winkelwagen, checkout, orders | via betaalproviders, kaart voorop | productfeed standaard gericht op de VS |
| Universal Commerce Protocol (UCP) | Google, Shopify en anderen | catalogus, checkout, identiteit koppelen, orders, via REST of MCP | modulaire betaalmodules | checkout eerst in de VS, daarna Canada, Australië, VK |
| Agent Payments Protocol (AP2) | Google, nu bij de FIDO Alliance | ondertekende opdrachten van de koper | eerste versie kaarten, bankoverschrijvingen op de roadmap | open specificatie |
| Agent Pay, Trusted Agent Protocol | Mastercard, Visa | agent herkennen en betaling markeren | kaart | live in Europa |
| Model Context Protocol (MCP) | Anthropic, nu Linux Foundation | koppeling tussen agent en jouw systemen | geen | breed gebruikt |
De documentatie van Stripe beschrijft ACP als de standaard die bepaalt "how AI agents interact with businesses to complete purchases on behalf of buyers". UCP laat een verkoper zijn mogelijkheden publiceren in een manifest op /.well-known/ucp, en de verkoper blijft daarbij zelf de partij bij wie de klant koopt.
Voor een Nederlandse B2B-leverancier is de belangrijkste regel in die tabel de kolom betalen. De specificatie van AP2 zegt het letterlijk: de eerste versie ondersteunt "credit and debit cards", en "real-time bank transfers" staan op de roadmap. Voor geen van de protocollen vonden we een betaalmodule voor iDEAL, Wero, een SEPA-overschrijving of kopen op rekening.
Waarom past agentic commerce nog niet op de Nederlandse betaalpraktijk?
Nederland betaalt online anders dan de markten waar deze protocollen voor zijn ontworpen. Volgens de Thuiswinkel Markt Monitor over het eerste kwartaal van 2026 liep 72% van alle online aankopen via iDEAL en 8% via een creditcard. In bestedingen is het 58% tegen 16%.
iDEAL gaat bovendien over naar Wero. Volgens de Betaalvereniging is uiterlijk eind 2027 iedere iDEAL-acceptant overgestapt. Volgens EPI sluiten alle Nederlandse banken in oktober 2026 aan op Wero, waarna iDEAL-betalingen geleidelijk over die infrastructuur gaan lopen. Een openbare uitspraak van EPI of iDEAL over betalingen door agents hebben we niet gevonden.
In B2B komt daar nog iets bij. Zakelijke klanten kopen vaak op rekening, met een kredietlimiet, een betaaltermijn en prijzen die per klant verschillen. Uit onderzoek van Ipsos uit 2021 bleek dat 36% van de zakelijke inkopers het liefst op factuur betaalt. Recentere cijfers zijn er niet, maar wie B2B-orders verwerkt, herkent het beeld.
Het eerlijke beeld is dus: de protocollen voor zoeken, vergelijken en bestellen zijn bruikbaar, de protocollen voor betalen passen nog niet op een Nederlandse B2B-order. Dat is geen reden om te wachten. Het is een reden om eerst de laag te bouwen die niet van de betaling afhangt.
Wat moet een bestelportaal kunnen voor een inkoopagent?
Een bestelportaal dat klaar is voor AI-agents, doet niets bijzonders. Het maakt dezelfde informatie en dezelfde regels die een menselijke inkoper ziet, beschikbaar in een vorm die software betrouwbaar kan lezen en gebruiken. Dit zijn de onderdelen die wij als eerste bouwen:
- Gestructureerde productdata. Productpagina's met schema.org-markering voor naam, afbeelding, prijs, valuta en beschikbaarheid, zoals Google voor verkoopvermeldingen vraagt, plus een productfeed. Een agent die je artikelnummers en specificaties niet kan parsen, bestelt bij een concurrent.
- Klantspecifieke prijzen en voorraad via een API, achter een login. ACP en UCP gebruiken daarvoor OAuth 2.0: de koper koppelt zijn klantaccount aan de agent, en de agent ziet daarna zijn eigen prijsafspraken.
- Een order-API, of een MCP-server, die dezelfde regels afdwingt als je portaal: minimale afname, verpakkingseenheden, levertijden, kredietlimiet. Die regels horen in de API, niet in de gebruikersinterface. Hoe zo'n koppeling werkt, staat in MCP uitgelegd.
- Agents herkennen. Met Web Bot Auth ondertekent een agent zijn verzoeken cryptografisch, en Cloudflare legt uit hoe een verkoper daarmee onderscheidt of een agent komt kijken of komt betalen. Zo behandel je een geregistreerde inkoopagent anders dan een scraper.
- Mandaat en bevestiging per klantaccount: tot welk bedrag een agent zelfstandig mag bestellen, welke artikelgroepen, en wanneer een mens bij de klant de order moet bevestigen. Leg vast welke agent welke order plaatste.
- Betalen zoals je klant nu betaalt. Voor zakelijke accounts blijft dat op rekening. Een agent die binnen de afspraken van een klantaccount bestelt, heeft geen nieuwe betaalmethode nodig.
Punt 2 en 5 zijn waar de B2B-portalen die wij tegenkomen het vaakst tekortschieten. Prijsafspraken zitten in een ERP-koppeling die alleen de webpagina vult, en limieten bestaan alleen als vinkje bij een gebruiker. Als je portaal er nog niet staat, is dit het moment om het vanaf het begin met een API te bouwen. In een klantenportaal laten bouwen staat hoe zo'n traject verloopt.
Tijdwinst
Bespaar 10 uur per week op orders die klanten nu per e-mail of telefoon doorgeven handmatig invoeren
Wie is aansprakelijk als een AI-agent verkeerd bestelt?
Een AI-agent is geen rechtspersoon en kan zelf geen overeenkomst sluiten. Of een order bindt, beoordeel je in Nederland met artikel 3:35 van het Burgerlijk Wetboek: wie redelijkerwijs mocht vertrouwen op een verklaring, kan daaraan worden gehouden, ook als de wil erachter ontbrak. Een klant die een agent toegang geeft tot zijn account, wekt dat vertrouwen. Het risico van een verkeerde bestelling ligt dan in beginsel bij de partij die de agent inzet.
In beginsel, want de praktijk wordt bepaald door wat je afspreekt. Er is geen toezichthouder die hier richtlijnen over heeft gegeven. De Europese Bankautoriteit begint volgens haar werkprogramma pas in 2027 met een analyse van agentische AI in betalingen. Neem daarom in je leveringsvoorwaarden op dat orders via een gekoppelde agent gelden als orders van de klant, binnen welke limieten, en hoe een klant een agentorder kan herroepen voordat die wordt gepickt. Dat beschermt jou en geeft je klant duidelijkheid.
Bouw je nu of wacht je af?
Het antwoord verschilt per laag. Dit is hoe wij het voor een B2B-leverancier van 50 tot 500 medewerkers zouden verdelen:
| Onderdeel | Nu bouwen? | Waarom |
|---|---|---|
| Gestructureerde productdata en feed | ja | helpt vandaag al in Google en AI-zoekmachines |
| Order-API met je bedrijfsregels | ja | nodig voor agents, EDI-klanten en je eigen automatisering |
| Klantaccounts koppelen via OAuth | ja, als je klantspecifieke prijzen hebt | zonder dit ziet een agent alleen lijstprijzen |
| Agents herkennen (Web Bot Auth) | ja, via je CDN of WAF | goedkoop, en voorkomt dat je inkoopagents blokkeert |
| Checkout via ACP of UCP | nee, wacht | Europese uitrol en iDEAL- of factuurondersteuning ontbreken nog |
| Eigen agent-betaalmethode | nee | je klanten betalen op rekening; dat werkt al |
De bovenste vier rijen zijn de laag die een gewone klant ook beter bedient. Volgens het CBS verkocht in 2024 maar 27% van de Nederlandse bedrijven met 10 of meer werkzame personen elektronisch via een website, app of EDI, vrijwel hetzelfde als de 24% in 2014. Voor de meeste B2B-leveranciers is de eerste stap dus niet agentic commerce, maar een portaal waar ook een mens zonder telefoontje kan bestellen. Wie dat goed bouwt, is meteen klaar voor de agent.
Wat een AI-agent technisch is en hoe hij beslist, staat in wat een AI-agent is. De koppeling met je ERP valt onder API-koppelingen, en de bredere kosten van een webproject staan in wat een website laten maken kost. Voor de rest van de groothandelsketen, van voorraad tot offertes, zie AI voor de groothandel.